حق کمیسیون املاک، واژه ای است که به هنگام خرید و فروش و رهن و اجاره خانه زیاد به گوشمان میخورد. حق کمیسیون املاک شامل مبلغی است که به مشاورین املاک به عنوان دستمزد واسطه گری در معامله خانه تعلق میگیرد.
حق کمیسیون املاک در حال حاضر توسط دو طرف معامله، مالک و مستاجر، یا خریدار و فروشنده به مشاوران املاک پرداخت میشود.
میزان حق کمیسیون املاک کاملا به مبلغی که در معامله جا به جا میشود بستگی دارد؛ و بر مبنای آن محاسبه میشود.
اگر شما در شرایط پرداخت حق کمیسیون املاک هستید، اما از قوانین محاسبه و فرمول آن آگاهی ندارید، با ما در این مطلب همراه باشید.
اما قبل از آن میگوییم که در این مقاله منظور ما بنگاه های املاک، دفاتری هستند که در معامله خرید و فروش، رهن و اجاره، معاوضه، مشارکت و پیش فروش ملک بین دو طرف قرارداد واسطه میشوند. این دفاتر دارای مجوز از سمت اتحادیه و صنف مربوط به خودشان هستند؛ و دو طرف برای بستن قرارداد در دفاتر آنها حاضر میشوند.
انواع حق کمیسیون مشاوران املاک
تعرفه مبلغ کمیسیون مشاوران املاک ممکن است هر سال تغییر کند؛ چراکه این دستمزد هر ساله از سوی اتحادیه این صنف مشخص میشود.
حق کمسیون بنگاه های معاملاتی به فراخور نوع معامله انجام شده متفاوت است. انواع معاملاتی که در یک بنگاه املاک صورت میگیرد به شرح زیر است:
معامله خرید و فروش خانه
معامله مشارکت در ساخت ملک
معامله معاوضه ملک
معامله رهن کامل خانه
معامله رهن و اجاره خانه
همچنین میزان حق کمیسیون مشاوران املاک به جز نوع معامله صورت گرفته، بنا بر ارزش ملک مورد معامله و شهری که معامله در آن صورت میگیرد، هم متفاوت است.
فرمول حق کمیسیون مشاوران املاک هر ساله، توسط اتحادیه صنف مشاوران املاک در آن شهر مشخص و تعیین میگردد.
حق کمیسیون املاک در معامله خرید و فروش ملک
حق کمیسیون املاک در معامله خرید و فروش خانه بنا بر ارزش ملک به دو دسته زیر تقسیم بندی میشود:
ارزش ملک معامله شده کمتر از 500 میلیون تومان :
فرمول حق کمیسیون املاک در این حالت برای هر یک از طرفین عبارت است از نیم درصد (0.005) از ارزش ملک، که حاصل آن برابر میشود حق کمیسیون اولیه. اما با توجه به اینکه در تمامی معاملات 9 درصد مالیات از طرفین دریافت میشود، پس عدد حاصل از کمیسیون اولیه را در 9 درصد ضرب میکنیم.
برای درک بهتر روش محاسبه برایتان مثالی می آوریم.
مثال / تصور کنید خانه ای که خرید و فروش میشود دارای ارزشی به مبلغ 500 میلیون تومان است. بنابراین:
0.005*500.000.000 که میشود 2.500.000 تومان (کمیسیون اولیه یکی از طرفین)
0.09*2.500.000 که میشود 225.000 تومان (مالیات بر ارزش افزوده یکی از طرفین)
2.500.000+250.000 که میشود 2.750.000 تومان (مجموع کمیسیون و مالیات دریافتی از یکی از طرفین)
2.750.000*2 که میشود 5.500.000 تومان (مجموع کمیسیون و مالیات دریافتی از هر دو طرف )
ارزش ملک معامله شده بیشتر از 500 میلیون تومان :
روش محاسبه حق کمیسیون در این حالت مانند روش قبل است، با این تفاوت که بابت آن مقداری از ارزش ملک که از 500 میلیون تومان بیشتر است، کمیسیون مازاد 25 هزارم درصد (0.0025) از طرفین گرفته میشود.
مثال/ ارزش ملک در حال خرید و فروش، 700 میلیون تومان است. بنابراین:
0.005*500.000.000 که میشود 2.500.000 تومان (حق کمیسیون اولیه تا ارزش 500 میلیون تومانی ملک)
0.0025*200.000.000 که میشود 500.000 تومان (حق کمیسیون برای مازاد 500.000.00 تومان)
2.500.000+500.000 که میشود 3.000.000 تومان (جمع کمیسیون اولیه برای یکی از طرفین )
0.09*3.000.000 که میشود 270.000 تومان (مالیات بر ارزش افزوده یکی از طرفین)
3.000.000+270.000 که میشود 3.270.000 تومان (مجموع مالیات و حق کمیسیون دریافتی از یکی از طرفین)
3.270.000*2 که میشود 6.540.000 تومان( مجموع مالیات و حق کمیسیون دریافتی از هر دو طرف )
حق کمیسیون املاک در معامله رهن کامل ملک
فرمول حق کمیسیون مشاوران املاک در این حالت به این صورت است، که ابتدا مبلغ رهن کامل را به اجاره ماهیانه تبدیل میکنیم.
برای اینکار باید بدانیم که هر 1 میلیون تومان مبلغ رهن برابر است با 30 هزار تومان مبلغ اجاره ماهیانه.
بعد 25 درصد (0.25) عدد به دست آمده را محاسبه میکنیم تا حق کمیسیون اولیه را به دست بیاوریم. سپس برای مشخص شدن مالیات عدد کمیسیون به دست آمده اولیه را ضربدر 9 درصد(0.09) میکنیم.
حالا دو برابر عدد به دست آمده میشود، حق کمیسیونی که بنگاه از دو طرف دریافت میکند .
مثال رهن کامل خانه ای 60 میلیون تومان است. بنابراین:
30.000/ 60.000.000 که میشود 2.000.000 تومان (تبدیل رهن کامل به اجاره)
0.25*2.000.000 که میشود 500.000 تومان (حق کمیسیون اولیه)
0.09*500.000 که میشود 45.000 تومان (مبلغ مالیات دریافتی از یکی از طرفین)
500.000+45.000 که میشود 545.000 تومان (مجموع حق کمیسیون و مالیات دریافتی از یکی از طرفین)
545.000*2 که میشود 1.090.000 تومان (مجموع حق کمیسیون و مالیات دریافتی از هر دو طرف )
حق کمیسیون املاک در معامله رهن و اجاره ملک
میزان کمیسیون مشاوران املاک در این حالت، 0.25 مجموع رهن و اجاره است. پس در اینجا هم مانند حالت قبل مبلغ رهن را به اجاره تبدیل میکنیم. هر دو مبلغ اجاره و مبلغ اجاره تبدیل شده، را با هم جمع میکنیم؛ و سپس مراحل بالا را از مرحله دوم مجددا طی میکنیم.
حق کمیسیون املاک در صورت فسخ اجاره
فسخ قرارداد در صورتی اتفاق می افتد یکی از دو طرف معامله، یا هر دو طرف بخواهند که قرارداد باطل شود. در چنین شرایطی تغییری در روند پرداخت حق کمیسیون املاک صورت نمیگیرد؛ به شرطی که خود دفتر املاک قصور یا نقشی در این میان نداشته باشد.
همچنین به طور معمول عرف است که مبلغ کمیسیون توسط طرفی که معامله را باطل کرده است، پرداخت میشود.